سلام خدمت شما دوستان عزيز و ارجمند؛

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد لله الذی جعلنا من المتمسّکین بولایة امیرالمؤنین علیه‌السلام

سپاس از آن خدایی است که ما را از چنگ‌زنندگان به ولایت امیرمؤمنان علیه‌السلام قرار داد.

سال‌روز دیگری از عید غدیر آمد و گذشت و در این آمد و رفت‌، قطعه‌ی مهمی از تاریخ صدر اسلام و حیات پر‌بار پیامبر گرامی اسلام‌(‌ص‌) دوباره رخ نمود. به راستی پیام غدیر چیست؟

غدیر و باز خوانی تشیع

دو سال و نیم است که آقای دکتر کدیور‌، موضوع «بازخوانی تشیع» را در مباحث خود گنجانده‌اند. ایشان در سخنرانی‌های پراکنده و یک مقاله در ذیل این عنوان‌، جستجوی چهار‌چوب حقیقی و اصیل تشیع را هدف خود از طرح این موضوع و مباحث پیرامون آن عنوان نموده و در مناسبت‌های مختلفی مانند عاشورا‌، یا مراسم شب‌های قدر‌، به تعقیب این بحث پرداختند.

باید گفت که عید غدیر نیز واقعه‌ی بی‌ارتباطی با موضوع «باز خوانی تشیع» نیست و جا داشت و دارد که بدین مناسبت نیز به این بحث پرداخته شود‌.

بازخوانی تشیع و امامت منصوص

یکی از ارکان تشیع، بلکه اصلی‌ترین رکن آن، عقیده به «امامت منصوص» یعنی این باور است که امامت امیرمؤمنان علی(ع) و سایر ائمه‌ی دوازده‌گانه (علیهم‌السلام) به صراحت از سوی خداوند متعال –‌و به تبع آن‌– از جانب پیامبر اکرم(ص‌) معرفی گردیده‌اند.

در سلسله مباحث «باز خوانی تشیع» این باور مورد نفی قرار گرفته و از افزوده‌های غالیان به تشیع دانسته شده است.

همین‌جا لازم است یاد‌آور شوم که در تنها مقاله‌ی یاد‌شده از سوی آقای کدیور در موضوع «بازخوانی تشیع»، هیچ مدرک و سند و یا شاهد و قرینه‌ای بر این ادعا، که مؤید و یا حتی مرتبط با آن باشد ارائه نگردیده است. هر چه در آن مقاله نوشته‌اند، به موضوعات دیگری غیر از «نص بر امامت» مربوط بوده و عقیده به «تعیین امام از سوی خداوند و معرفی آن از سوی رسول اکرم (ص)» را به چالش نمی‌کشیده است. ایشان در مقاله‌ی مفصل خود، دیدگاه‌های اشخاص یا دسته‌های مختلفی از علمای شیعه را در پاره‌ای از اعتقادات مرتبط با امامت ذکر کرده‌اند که همه‌ی آن اشخاص و گروه‌ها در اصل اعتقاد به تعیین امام از سوی خداوند متعال اشتراک نظر دارند. پیش از این برخی منتقدان به این اشکال در مقاله و مباحث آقای کدیور اشاره نموده‌اند ولی تا کنون پاسخی از سوی ایشان ارائه نشده است.

همچنین در سخنرانی‌های ایشان نیز دلیل و شاهد قابل اعتنایی راجع به ادعای «انکار نص» دیده نمی‌شود. تنها در یکی از سخنرانی‌های محرم، مطالبی پیرامون این موضوع ذکر شد که دلالتی بر ادعا نداشت و ان‌شاء‌الله نقد آن را در ایام محرم حضور دوستان ارائه خواهم نمود. به تعبیر دیگر، مهم‌ترین ادعای آقای کدیور در بحث «باز خوانی تشیع» که به مهم‌ترین رکن اعتقادی شیعه مربوط است، بدون پشتوانه باقی مانده است.

واقعه‌ای غیر قابل انکار

اصل وقوع حادثه‌ی غدیر و ایراد خطابه از سوی پیامبر اکرم(‌ص) در آن روز، واقعیتی انکار‌ناپذیر است. جالب این‌که تابستان امسال در سفر عمره، جزوه‌ای را مشاهده نمودم که به بیان حقیقت ماجرای غدیر خم –‌به زعم نویسنده‌ی آن‌– می‌پرداخت و با تحریف برخی متون تاریخی، تلاش در کتمان حقیقت غدیر خم در نظر مخاطبان ایرانی داشت. ملاحظه‌ی تلاشی که در این جزوه برای پوشاندن پیام غدیر –با توسل به تقطیع متون تاریخی– انجام شده، خود نشآن‌های از پیام حقیقی غدیر است، اما آن‌چه شاهد سخن جاری است، این‌که حتی وهابیت –‌با همه‌ی خصومت با عقاید دشیعی و شیعیان‌– اصل غدیر را انکار نمی‌کند‌، بلکه «پیام غدیر» را به گونه‌ای دیگر مطرح می‌سازد‌.

غدیر‌، «باز خوانی تشیع» و چند سؤال

نکته‌ی اصلی در این نوشتار خطاب به آقای دکتر کدیور آن است که «شما در چهارچوب باز‌خوانی خویش از تشیع» و به‌ویژه در «انکار نص بر امامت»، غدیر خم را در چه جایگاهی می‌نهید؟!

اگر تمام آن‌چه را که در بحث «تاملی در متون اعتقادی» آوردید‌، بلکه بسیار بیشتر از آن‌چه ادعا کردید بپذیریم و تمامی منابع اعتقادی شیعه را کنار نهیم، و ماجرای غدیر را تنها به میزانی که اهل سنت نقل کرده‌اند و حتی مبلغان وهابیت پذیرفته‌اند، قبول کنیم، حتی در این‌صورت‌، برداشت شما از غدیر و هم‌خوانی آن با «انکار نص بر امامت امیر المونین(ع)» چگونه است؟

—      آیا پیامبر‌اکرم‌(ص) (به نقل ده‌ها تن از بزرگان اهل سنت) در خطابه‌ی خود قبل از عبارت «من کنت مولاه فهذا علی مولاه»، مهم‌ترین شأن خود یعنی «صاحب‌اختیار‌تر بودن خود بر مؤمنان از خود آنان» را ذکر فرمود تا این منصب مهم را هزینه‌ی این دستور کند که «‌علی را دوست بدارید»؟ یا مطلب مهم‌تری در بین بود و منظور اعلام ولایت حضرت امیر‌(ع) به معنی سرپرستی مؤمنان بوده است؟

—      بنا بر نقل منابع شیعی، پیامبر‌اکرم(ص) در غدیر خم ولایت و امارت حضرت علی‌(ع) بر مؤمنان را از سوی خدای متعال، به تفصیل و تأکید و مکرر اعلام فرمود و از آنان به زبان و با دست بیعت گرفت؛ که با نقل‌هایی از اهل سنت تأیید می گردد، طبعاً چنین موضوعی آن‌قدر اهمیت داشت که آن‌حضرت مردم را در بیابانی اتراق دهد‌! شما در این موارد چه می‌فرمایید؟ بر اساس معیار‌ها و تحقیقات شما ماجرا چه بوده است؟

—      در بسیار از نقل‌های منابع اهل سنت از خطابه‌ی رسول‌خدا(ص) در غدیر‌خم، آن‌حضرت ضمن این خطابه، حدیث ثقلین را نیز بیان فرموده‌اند، به یک نمونه از این نقل‌ها از سنن نسائی (از صحاح سته اهل تسنن، جلد ۵، حدیث ۸۱۸۴) توجه فرمایید که وی با سند از زید‌بن‌ارقم نقل می‌کند‌: زمانی که پیامبر(ص) از حجة‌الوداع باز‌می‌گشتند، در غدیر‌خم فرود آمده و امر فرمودند تا سایه‌بان بزرگی بر‌پا شد و سپس فرمود: گویا نزدیک است دعوت پروردگار را اجابت نمایم، همانا من در میان شما دو چیز گران‌بها باقی می‌گذارم، کتاب خدا و عترتم، اهل‌بیتم. پس بنگرید که چگونه پس از من نسبت به آن دو عمل خواهید نمود که آنان از یکدیگر جدا نمی‌شوند تا کنار حوض –کوثر– به من باز گردند. سپس فرمودند: خدا ولی من و من ولی هر مؤمن هستم. آن‌گاه دست علی را گرفت و فرمود: هرکه من مولای اویم، این شخص ولی اوست، خدایا هرکس را که ولایت او را بپذیرد ولی باش، و هرکس با او دشمنی کند، دشمن بدار.

این حدیث را حاکم‌نیشابوری در کتاب المستدرک علی الصحیحین (جلد ۳، صفحه‌ی ۱۰۹) آورده و آن‌را بر اساس ملاک‌های بخاری و مسلم صحیح دانسته است و بسیاری منابع دیگر که تفصیل آن‌ها در کتب مربوطه آمده است.

سؤال این‌جاست که آیا رسول خدا‌(ص) بر جدایی‌ناپذیری قرآن و اهل‌بیت (علیهم السلام) تکیه نمودند تا در ادامه بفرمایند که علی را دوست بدارید؟ و یا به روشنی معنای مولی در این عبارت سرپرست و صاحب‌اختیار مسلمانان است که درغدیر از سوی خداوند و با معرفی رسول‌خدا(ص) تعیین گشت؟

—      آیا نقل احادیثی مانند غدیر در منابع اهل سنت، حتی اگر آن‌چه آقای دکتر کدیور در مورد منابع حدیثی شیعه ادعا نموده‌اند را بپذیریم و حتی بالاتر از آن‌چه ایشان گفته‌اند، اصلاً کتب حدیثی شیعه را کنار بنهیم، باز هم آن‌چه در منابع حدیثی، تاریخی و تفسیری اهل تسنن آمده، حقانیت اعتقاد به امامت منصوص را ثابت نمی‌کند؟

 آیا آقای دکتر کدیور مدعی‌اند که شیعیان غالی، منابع تسنن را نیز تحت تأثیر و نفوذ خود قرار داده اند؟!